Peilen naar verleden van Desselgems uitgangsleven.

Herbergen in Desselgem.
Een vraag van Bernard Delange.

---

Informatie of contactgegevens als je info weet mogen naar info@desselgem.net.

Een interessant heemkundig onderwerp, waar ieder kan aan meewerken is de studie van de Desselgemse herbergen. Oudere Desselgemnaars kunnen vertellen over tientallen herbergen in Desselgem. Archiefstukken kunnen bevestigen dat er bijvoorbeeld in 1914 bij het begin van de eerste wereldoorlog niet minder dan 81 herberben waren in Desselgem. Heel wat informatie en interessante anekdoten over het Desselgemse herbergleven van weleer dreigen verloren te gaan, daar de overlevering door familiale vertellingen rond de haard al een hele tijd in ongebruik is geraakt.

Misschien kunnen dergelijke vertellingen aan de toog aanleiding geven tot een nieuw gebruik : de reconstructie van het oude herbergleven in Dessegem. Mogen we voorstellen dat in elke Desselgemse herberg een soort verslagboek wordt aangelegd met verhalen en informatie over het Desselgemse herbergleven van vroeger. Een inleidende nota met een inventaris van vroegere herbergnamen in Desselgem kunnen hierbij helpen. Wie herinnert zich deze en eventueel andere namen nog of weet waar de herbergen precies waren gelegen? Wie waren de uitbaters en voor wat waren deze drankhuizen bekend (verenigingen, caféspelen, enz.).? Alle informatie kan helpen.

De oudste Desselgemse herbergen situeerden zich in het centrum aan het kruispunt van de oude Romeinse Heirweg met de verbinding tussen Meierie of kerk naar het Munkenhof. Reeds in de 15de eeuw deed de afspanning “Het Schip” (voorloper van café Gemeentehuis) dienst als schepenhuis of wethuis. De afspanning was in de 13de eeuw al bekend als het huis of smidse van Wouter de Smet. Uit het speurwerk van de Beverse heemkundigen Michel Debrouwere en Etienne Ducatteeuw weten we ook dat in de 15de eeuw op de zuid-westelijke hoek een nieuwe smidse met de herberg “De Croone” werd gebouwd en op de hoek met de huidige Ooigemstraat kwam dan “De Sleutele”.

Documenten van de Kasselrij Kortrijk uit de 18e eeuw leren ons dat Desselgem toen acht herbergen telde. Uit het dossierstuk 6173 van het zogenaamde fonds bruine pakken op het rijksarchief in Kortrijk vernemen we ook de benaming van de Desselgemse herbergen anno 1779. Het waren Het Schip (schepenhuis), Den Sleutel, Het Pannenhuys, De Sterre, Het Beenhuys, Ste-Huybrecht, De Blauwe Croone en Den Cnock.

Regelmatig werd ingegrepen om een wildgroei van het aantal herbergen en kroegen tegen te gaan. Zo vroeg de Franse prefect al in 1807 alle burgemeesters om een lijst van alle drankhuizen met de bedoeling om alle louche afgelegen zaken,die niets te bieden hadden voor reizigers, te sluiten. Toch was het aantal herbergen met de volgende eeuwwisseling al enorm toegenomen. Het aantal herbergen bereikte zijn hoogtepunt bij het begin van de eerste wereldoorlog. Desselgem telde er toen 81 en er waren buurten met niets dan cafés zoals bijvoorbeeld in de Liebaardstraat en aan de “Sterre” in de Nieuwstraat. Voor vele gezinnen was het uitbaten van een café een aangewezen oplossing om het gezinsbudget aan te vullen. De huisvader kon gewoon verder zijn beroep uitoefenen, terwijl de huismoeder met de oudere kinderen (dochters) iets kon bijverdienen.

Hier een voorlopige inventaris van herbergnamen in Desselgem. (elke suggestie voor aanvulling is uiteraard welkom)

Balling

DEN BALLING


Bergenstraat

IN DE BERGEN
DE MEERSBLOMME (?)


Deerlijkstraat

HET BOTANIEKSKE (DE LEEMPUT)
IN DE BELLEVÜE
DE KNOK


Driesstraat

IN ROME
SINT-ANDRIES
BATAVIA
Au MARCHAND D'ETOUEES
DE NIEUWEN DRIES
DE MEERS BLOMME
Au BIENVENUE
'T HOF VAN COMMERCE


Gentstraat

Au COCQ D'OR
AU TROTTEÜR BELGE
'T HOEESKE (vroeger : 't Hof van Commerce)
DE TOEKOMST
NIEUW SERIETE
ONDER DE TOREN
DE KONGO
Café WAREGEM
DE CASINO
'T PANNENHUIS
IN SINT-JAN
SARATOGA
DE VOERMAN
DE HIPPODROOM
DEN ENGEL
DEN ANKER
DE WELVAART
DEN BASKÜÜL
DE KLOEKE


Grote Heirweg

'T POPÜLIERENHOF


Kwade straat

DE WET
DE KROMME SPRIET


Leemputstraat

DE GROTE PINTE
DE KRUISWEG


Leiemeers straat

DE STEENHOVEN


Leiestraat

HET NIEUW PALEIS (vroeger : 't Paleis)


Liebaertstraat

BAVIK
HET GEMEENTEHUIS
‘T ZWEERD
'T HOF VAN BRABANT
DE WAGENMAKERIJ
ROOZENDAELE
DE KRONE .
IN 'T STRAAL
HET PAVILJOEKTJE
DE SCHARE
DE EIERMARKT
DE MELKERIJ
DAMBERD
PRINS ALBERT
STADHUIS
DEN HERT
DE LION D’OR
TUBA
DE REISVAART
Café METROPOLE (De Haan)
DE KORENBLOMME
DE SMESSE
'T VOLKSHUIS


Nieuwstraat

DE KANTIEN
DE DRIE KONINGEN
SINT-ELOOI
DE MOLENDAM
SINT-JORIS
DE HAAN
SINT-CECiLIA
DE GILDE
DE STERRE (+ CINEMA)
SINT-MARTIN
SINT-ARNOLD
DE WEVER
DE MAANDAG


Ooigemstraat

DE VLAAMSE LEEUW
DE DRIE SLEUTELS


Oude kalsijde

’T ZANGERSHOF


Schoondalestraat

DE ZWANE


Stationsstraat

'T ZWIJNTJE
DE WACHTZAAL (Salle d’Attente)
ARGENT DORE
HOTEL L'UNIVERS
HET BROUWERSHOF
DE STATIE
DE MONTEUR
DE NIEUWE STATIE


Terlindenstraat

'T GAVERKE
DE MEIRLAEN
DE NIEUWE LEIKANT (vroeger ; De Dragonder )
VEEWEETJE (jeugdcafébus)


Waelshoek

GROENE WANDELING
DE WAELSHOEK


Waregemstraat

DE KREKEL


Zilverbergstraat

‘T KLOKKENHOF